ชื่อโครงการวิจัย/ชื่อเรื่อง การสร้างสรรค์ศิลปะบันทึกก่อนวายชนม์ : เรื่องเล่าจากกลุ่มชนพฤฒิพลังบน เกาะรัตนโกสินทร์
ชื่อนักวิจัย/ชื่อผู้แต่ง อรอนงค์ กลิ่นศิริ
คำสำคัญ คนไร้บ้าน ( homelessness) คนสนามหลวง (Sanamluangian) หนังสืออนุสรณ์งานศพ (Thai Cremation Books) พฤฒิพลัง (Active Aging)
หน่วยงาน คณะศิลปวิจิตร สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
ปีที่เผยแพร่ 2563
คำอธิบาย การสร้างสรรค์ศิลปะบันทึกก่อนวายชนม์ : เรื่องเล่าจากกลุ่มชนพฤฒิพลังบนเกาะรัตนโกสินทร์เป็นการสะท้อนความใฝ่ฝัน การให้ความหมายคุณค่าแก่ชีวิตและศักดิ์ศรีในช่วงสุดท้ายของชีวิตผู้สูงอายุไร้บ้านสนามหลวง (Homeless Aging) จำนวน 50 ท่าน ในฐานะพลังทางสังคมหรือ“พฤฒิพลัง” (Active Aging) เพื่อให้เกิดความหมายในการสร้างความทรงจำที่งดงามต่อคนชราไร้บ้านในสังคมไทย เรื่องราวจากโศกนาฏกรรมของผู้สูงอายุไร้บ้านที่หลงลืมชื่ออัตลักษณ์ของตนเองและเส้นทางกลับบ้าน ครั้นเมื่อเสียชีวิตศพที่ไม่มีบัตรประชาชนจะถูกนำไปฝังรวมกันในพื้นที่ศพไร้ญาติและถูกขนานนามว่า “ชายไม่ทราบชื่อ/หญิงไม่ทราบชื่อ” รอวันที่จะมีการฌาปนกิจรวมต่อไป จากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้สะท้อนให้เห็นว่า การไม่ได้บันทึกข้อมูลเรื่องราวของผู้สูงอายุไร้บ้าน ทำให้ อัตลักษณ์ของบุคคลคนหนึ่งสูญหายไปอย่างน่าเสียดาย เนื่องจากผู้วายชนม์เหล่านี้ล้วนมีความปรารถนาอยากพบครอบครัวใน “พันธะกิจสุดท้าย” เพื่อสั่งเสียความนัยใจต่อบุคคลอันเป็นที่รัก ซึ่งในกรณีกลับกันหากแม้นญาติมิตรที่อาจกำลังตามหาก็จะไม่มีวันได้พบร่างผู้วายชนม์เนื่องจากพวกเขาถูกทำให้อัตลักษณ์สูญหายไปตลอดกาลเสียแล้ว ดังนั้นจุดมุ่งหมายในการสร้างสรรค์ศิลปะบันทึกก่อนวายชนม์ฯ เพื่อส่งสารไปยังครอบครัวที่รักและห่วงใยเสมือนพันธกิจสุดท้ายที่อรอนงค์ขออาสาให้เสร็จลุล่วง ด้วยการสำรวจวิถีชีวิตจากการพูดคุยแบบ “มนุษย์สัมผัสมนุษย์” โดยผู้สูงอายุได้เป็นผู้เล่าเรื่อง ส่วนผู้วิจัยจะทำหน้าที่รับฟังและทำการบันทึกเรื่องเล่าเป็นลายลักษณ์และตีความหมายสู่การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะสื่อผสม(Mixed Media Art) จนนำไปสู่การสร้างเอกสารประกอบนิทรรศการศิลปะ (Artist’s Books) ของผู้สูงอายุไร้บ้าน ซึ่งมีการนำองค์ความรู้เรื่อง หนังสืออนุสรณ์งานศพ (Thai Cremation Books) มาประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์ด้วย ในท้ายที่สุดหนังสือศิลปะ “บันทึกก่อนวายชนม์ฯ”จะถูกส่งมอบให้กับห้องสมุดในฐานะหนังสือที่แสดงคุณค่าของมนุษย์ธรรมดาสามัญที่ทุกคนล้วนเท่าเทียมกัน
สาขาการวิจัย
  • มนุษยศาสตร์
Creative Commons License


การสร้างสรรค์ศิลปะบันทึกก่อนวายชนม์ : เรื่องเล่าจากกลุ่มชนพฤฒิพลังบน เกาะรัตนโกสินทร์ is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 Thailand License.